Zon voorspellen: hoeveel stroom leveren mijn panelen morgen?
± 4 min lezenOf ik het een paar dagen red zonder stopcontact, hangt vooral af van één vraag: hoeveel zon krijg ik? In de zomer is het antwoord makkelijk. In het voor- en najaar niet. Dan scheelt een bewolkte dag of een plek onder de bomen zo de helft van je stroom.
Daarom maakt Bassie zelf een voorspelling. Die is nooit precies goed. Dat hoeft ook niet. Hij moet goed genoeg zijn om op te plannen, en hij moet eerlijk zijn over de plek waar ik nu sta. Hoe de panelen zelf werken, lees je in zonnepanelen op je camper.
Stap 1: een weersverwachting voor deze plek
De basis is een gratis dienst die voor elke plek op aarde uitrekent hoeveel een zonnepaneel daar oplevert. Bassie stuurt drie dingen op: waar hij staat (de GPS-positie), hoeveel paneel er op het dak ligt (2 × 150 Wp) en dat de panelen plat liggen. Terug komt een verwachting per uur: de zonnestand voor die plek en die dag, gecombineerd met de bewolking.
Omdat Bassie zijn eigen positie kent, verhuist de voorspelling mee. Sta ik vandaag in Brabant en morgen in de Vogezen, dan klopt de verwachting vanzelf weer voor de nieuwe plek.
Stap 2: waarom die verwachting niet klopt
Zo'n dienst rekent met een vrij veld en schone panelen. Een camper staat zelden zo. Ik sta graag aan een bosrand. Er ligt stof op de panelen. In een dal komt de zon later op en gaat hij eerder onder. De verwachting is dus bijna altijd te hoog, en hoeveel te hoog verschilt per plek.
Je zou dat kunnen oplossen door alles in te voeren: elke boom, elke heuvel. Dat ga ik niet doen elke keer als ik parkeer. Bassie doet iets simpelers: hij kijkt wat er echt binnenkomt.
Stap 3: de zonfactor leert van de werkelijkheid
Bij zonsopkomst onthoudt Bassie wat de verwachting voor die dag is. Vlak voor zonsondergang vergelijkt hij dat met wat de panelen echt hebben geleverd. Was er 2 kWh beloofd en kwam er 1 kWh binnen, dan is de zonfactor van die dag 50%.
Die factor gaat over de verwachting van morgen heen. Belooft de dienst morgen 1,6 kWh, dan rekent Bassie met 0,8 kWh. Zo zit de schaduw van deze plek er vanzelf in, zonder dat ik iets hoef in te stellen. Ook overdag schuift de factor al mee: is het middag en loopt de opbrengst achter, dan zakt de verwachting voor de rest van de dag.
Eén dag zegt weinig: één bewolkte dag en de verwachting klopt niet meer. Daarom rekent Bassie met het gemiddelde over de dagen dat hij op deze plek staat. Hoeveel dagen dat zijn, kiest hij zelf: kort als ik vaak verkas, lang als ik weken op dezelfde plek sta. Op een nieuwe plek weet hij nog niets. Dan begint hij met het gemiddelde van de vorige plekken.
Waar het model rekening mee houdt
- Een volle accu. Is de accu vol, dan knijpt de laadregelaar de panelen dicht. Er komt dan weinig binnen, terwijl de zon volop schijnt. Zou Bassie daarvan leren, dan denkt hij dat de plek slecht is. Die uren tellen daarom niet mee.
- Rijden. Onderweg verandert de plek steeds. Zodra ik een paar minuten rijd, sluit Bassie de meting af. Sta ik tien minuten stil op de nieuwe plek, dan begint hij een nieuwe meting, met het gemiddelde van de vorige plekken als startpunt.
- Geen bereik. Zonder internet komt er geen verwachting binnen. Dan valt Bassie terug op wat de panelen de afgelopen dagen zelf hebben geleverd. Minder slim, maar het systeem blijft werken.
Wat ik ermee doe
De uitkomst is één getal: zoveel kWh zon verwacht ik de komende 24 uur, met daaronder een verdeling per uur. Dat getal is de basis onder twee andere dingen die Bassie zelf doet:
- Slim energiebeheer: red ik het op de accu tot de volgende laadkans?
- Slim laden: hoe vol moet de accu zijn voor vertrek, en hoeveel ruimte laat ik over voor de zon?
Kort samengevat
- Een weersdienst geeft de verwachting voor de plek waar de camper staat.
- De zonfactor vergelijkt elke dag verwachting met werkelijkheid en stelt bij.
- Uren met een volle accu en uren onderweg tellen niet mee, anders leert het model het verkeerde.
- Zonder bereik rekent de camper met zijn eigen opbrengst van de afgelopen dagen.