Slim verwarmen off-grid: een dieselkachel die meedenkt
± 5 min lezenOff-grid verwarmen doe ik met een dieselkachel. Een dieselkachel brandt op diesel, en dat is handig. Stroom heb je off-grid niet onbeperkt, en in je accu past maar een beperkte hoeveelheid. Diesel kun je overal tanken. Verwarmen kost veel energie, dus die haal je liever uit een tankje dan uit je accu.
Maar een kachel met alleen een thermostaat laat veel liggen. Hij weet niet of ik slaap of weg ben. Hij weet niet dat de accu bijna leeg is. En hij weet niet wanneer de diesel op is. Tot het koud wordt.
In Bassie hangt de kachel daarom aan Home Assistant. Bedienen doe ik op een M5Stack Dial: een rond aanraakschermpje met een draairing eromheen, zo groot als een thermostaatknop. Er zitten er twee in de bus, één in het woongedeelte en één in de cockpit. Draaien is kiezen, drukken is bevestigen. Wat je verder kunt doen om warm te blijven, van wollen sokken tot elektrische deken, lees je in warm blijven in je camper of caravan.
De temperatuur volgt wat ik doe
Bassie kent een paar vaste temperaturen: comfort, slapen en weg. Ik hoef ze niet zelf te kiezen. Ze volgen uit de stand van de bus:
| Wat ik doe | Wat de kachel doet |
|---|---|
| Ik ga slapen | Zakt naar de slaaptemperatuur |
| Ik ga weg | Zakt naar vorstvrij |
| Ik start de motor | Gaat uit |
| Ik kom thuis | Blijft zoals hij staat |
Let op die laatste regel. De kachel gaat vanzelf omlaag, maar nooit vanzelf omhoog. Stoken kost diesel en stroom, dus dat blijft een keuze die ik zelf maak.
- Ingesteld
- Gemeten
- Kachel brandt
De accu gaat voor de kachel
Helemaal zonder stroom gaat het niet. De kachel heeft stroom nodig voor de ventilator, de pomp en vooral de gloeiplug bij het starten. Eén start kost meer stroom dan een uur branden. Raakt de accu leeg, dan is de kachel een van de grotere verbruikers aan boord.
Zakt de accu onder de eerste grens van het energiebeheer, dan gaat de kachel uit en blijft hij uit. Ook als de accu daarna weer iets bijtrekt. Anders start hij precies op de grens, trekt de accu er weer onder en begint het opnieuw. Liever een koude nacht dan een lege accu. Wil ik hem toch aan, dan vraagt de Dial om een bevestiging.
Vorstvrij, ook als ik er niet ben
In de winter staat er water in de bus. Bevriest dat, dan is de schade groter dan een paar liter diesel. Zakt de temperatuur binnen onder de vorstgrens terwijl de kachel uit staat, dan krijg ik een vraag op mijn telefoon: vorstvrij stoken, ja of nee? Eén keer per koude periode. Zeg ik nee, dan blijft het daarbij.
Staat Bassie thuis op zijn vaste plek, dan vraagt hij het niet eens. Daar zet hij de kachel zelf op vorstvrij.
Weten hoeveel diesel er nog in zit
Het kacheltankje heeft geen meter. Bassie schat het verbruik uit hoe hard de brandstofpomp tikt en telt dat op. Zo weet ik hoeveel liter er nog in zit.
Die schatting is nooit precies, dus hij leert bij. Vul ik de tank, dan geef ik op de Dial aan dat hij weer vol is. De Dial vraagt dan hoeveel liter erin ging, met Bassie's eigen schatting alvast ingevuld. Ik draai aan de ring naar het echte getal en druk om te bevestigen. Zat Bassie ernaast, dan stelt hij zichzelf een beetje bij. Na een paar tankbeurten klopt het. Hoe ik het verbruik uit het tikken van de pomp afleid, staat op CZYK. Solutions onder Estimating diesel use.
Warm én frisse lucht
Verwarmen en ventileren zitten elkaar in de weg: de dakventilator blaast de warmte naar buiten die de kachel net heeft gemaakt. Daarom werken ze samen. Stookt de kachel alleen op vorstvrij, dan is er niemand thuis en blijft het dakluik dicht. Loopt de CO₂ toch op, dan is er wel iemand, en gaat de ventilatie weer meedoen.
Er is ook een stand waarin de dakventilator lucht naar binnen blaast zolang de kachel brandt. Dan staat de bus op een lichte overdruk en trekt hij geen uitlaatgas van onder de vloer naar binnen. Hoe ik ventileer op CO₂, lees je in slim ventileren.
De bus leert hoe goed hij geïsoleerd is
Bassie weet hoeveel diesel de kachel verstookt en hoe koud het buiten is. Daaruit rekent hij uit hoeveel warmte er door de wanden verdwijnt. Dat getal vertelt me twee dingen. Of een isolatieklus iets heeft opgeleverd: ik zie het verschil in cijfers, niet alleen op gevoel. En hoeveel diesel een koude nacht gaat kosten, voordat ik ergens ga staan. Een gemeten avond met vorst staat op CZYK. Solutions onder Measured: a frosty evening.
En aan de walstroom?
Aan een stopcontact verwarm je liever elektrisch. Dan is niet de accu de grens, maar de aansluiting: op een camping vaak 6 of 10 ampère. Bobbie, mijn pipowagen, verwarmt zo. Twee kachels aan slimme stekkers schakelen daar in trappen, en het totaal blijft onder de grens van de kabel. Zet ik de waterkoker aan, dan zakt de kachel even een trap. Zelfde gedachte, andere grens.
Kort samengevat
- De kachel volgt de stand van de bus: slapen, weg of rijden. Omlaag gaat vanzelf, omhoog kies ik zelf.
- Raakt de accu leeg, dan gaat de kachel als eerste uit.
- Wordt het te koud, dan vraagt de bus of hij vorstvrij moet stoken.
- Het dieselpeil wordt geschat en leert bij van elke tankbeurt.
Hoe ik de kachel aanstuur zonder de app van de fabrikant, staat op CZYK. Solutions onder Taming an oversized diesel heater.