Slim ventileren: de dakventilator volgt de CO₂
± 4 min lezenEen camper is een kleine ruimte. Slaap je erin met alles dicht, dan is de lucht binnen een uur al muf. De dakventilator de hele nacht vol aan lost dat op. Maar hij maakt herrie, en in de winter blaast hij de warmte naar buiten die de kachel net heeft gemaakt.
Ik wil dus precies genoeg ventileren, en zo stil mogelijk. In Bassie regelt de bus dat zelf. Wat CO₂ is, welke waarden gezond zijn en hoe lucht zich gedraagt, lees je in ventileren in je camper of caravan.
Meten en zelf bijsturen
In het woongedeelte hangt een CO₂-sensor. Die meet ook de temperatuur en het vocht. In het dak zit een Maxxfan: een dakventilator met tien standen, die kan inblazen en afzuigen en een klep heeft die open en dicht gaat.
Daartussen zit een kleine microcontroller, een ESP32. Die doet zich voor als de afstandsbediening van de ventilator en stuurt dezelfde infraroodsignalen. Elke paar seconden kijkt hij naar de CO₂ en kiest hij een stand.
Dat doet hij zelf, zonder Home Assistant. Valt de rest van het systeem uit, dan blijft de bus gewoon ventileren. Home Assistant stelt alleen de grenzen in en leest mee.
Hoe voller de lucht, hoe harder hij draait
Er zijn twee grenzen: een waarde waaronder de lucht fris is, en een waarde waarboven het ongezond wordt. Daartussen draait de ventilator steeds een beetje harder.
Is de lucht fris, dan staat de ventilator stil en is alleen de klep open. De bus ademt dan door de klep en een raam op een kier, zonder geluid.
Rustig nalopen
De eerste versie deed alleen wat hierboven staat. Dat werkte onrustig. Zakte de CO₂ net onder de grens, dan stopte de ventilator. Een paar minuten later was de lucht weer muf en begon hij opnieuw. Elke start hoor je, en van dat geklik word je wakker.
Daarom onthoudt de bus nu hoe hard de ventilator het afgelopen halfuur moest draaien. Omhoog mag hij zo snel als nodig is. Omlaag gaat hij langzaam. Na een piek, zoals koken of bezoek, loopt hij nog een tijd zachtjes na in plaats van te stoppen.
's Nachts stil
Ga ik slapen, dan wordt het bereik kleiner. De ventilator stopt dan nooit helemaal, zodat er geen start is die me wekt. En hij draait nooit harder dan halve kracht. Overdag mag hij weer alles.
Inblazen in plaats van afzuigen
Het gewone advies is afzuigen: warme, gebruikte lucht stijgt en kan er bovenin uit. In Bassie werkt dat niet goed. Het raam en de ventilator zitten aan dezelfde kant van het bed. De lucht neemt dan de korte weg van raam naar ventilator, en het bed doet niet mee.
Ik laat de ventilator daarom lucht naar binnen blazen, met het raam op een kier. Dan mengt de lucht in de hele bus, ook boven het bed. De lichte overdruk houdt ook muggen buiten.
Samen met de rest van de bus
- De kachel. De dieselkachel hangt onder de bus. Staat de wind verkeerd, dan trekt het uitlaatgas onder de vloer door. Er is daarom een stand waarin de ventilator altijd inblaast zolang de kachel brandt. Stookt de kachel alleen op vorstvrij, dan is er niemand en blijft de klep dicht. Meer daarover in slim verwarmen.
- Rijden. Start ik de motor, dan stopt de ventilator en gaat de klep dicht. Zet ik de motor uit, dan gaat hij terug naar de automaat. Dat hoort bij rijklaar.
- Een lege accu. In de noodstand van het energiebeheer stopt de ventilator met draaien. De klep mag nog wel open.
- Een vangnet. Wordt de CO₂ toch te hoog, dan piept de M5Stack Dial, het schermpje in de bus, en krijg ik een melding.
En ik blijf de baas. Zet ik de ventilator met de hand uit, dan blijft hij uit.
Wat de sensor niet ziet
Een regeling is zo goed als de lucht die hij meet. De sensor hangt in het woongedeelte, niet bij mijn kussen. Warme adem mengt niet vanzelf met de koelere lucht die binnenkomt. Een lage waarde bij de sensor betekent dus niet dat de lucht bij het bed fris is. Daarom zijn de richting en het nalopen net zo belangrijk als de meting: ze houden de lucht in de hele bus in beweging.
Kort samengevat
- Een sensor meet de CO₂ en de dakventilator draait daarop mee.
- Na een piek loopt hij rustig na, zodat hij niet steeds aan en uit klikt.
- 's Nachts stopt hij nooit en draait hij nooit harder dan halve kracht.
- Inblazen met een raam op een kier ververst de hele bus, ook boven het bed.
- De regeling werkt ook als Home Assistant uitvalt.
De regels en de grafieken staan op CZYK. Solutions onder A roof fan that follows CO₂ without waking you up.